De komende jaren worden in Limburg op verschillende plekken langs de Maas dijken verzwaard en ruimte gemaakt voor de Maas, zo ook in Arcen. Waterschap Limburg heeft nu de concept ontwerpnota voor Arcen klaar. Daar gaat de Maaszijde op de schop van het zuidelijkste puntje van de Kasteeltuinen tot een heel stuk ten noorden van de Brouwerij. Deze hele strook zal ingrijpend veranderen. In de betreffende nota is te lezen dat het Waterschap, naast de taak van het verhogen van de dijken en ruimte voor de Maas te creëren, ook de taak heeft om de ruimtelijke kwaliteit te behouden en waar mogelijk te versterken. Dit wordt zo benoemd maar verder niet toegelicht.

De huidige plannen omtrent de dijkverhoging hebben behoorlijke gevolgen voor het aanzicht vanuit de Maas. Als eerste gaat de leefbaarheid en beleving van het karakteristieke dorp Arcen er sterk op achteruit. Daarnaast is Arcen, na Valkenburg, de locatie die de meeste toeristen trekt binnen Limburg. Ondernemers en gemeenschap zijn in grote mate afhankelijk van (de inkomsten van) deze toeristen. Maar ook voor de gemeente Venlo is het toerisme in Arcen van groot belang. De mogelijke dijkverzwaring kan afbreuk doen aan het pittoreske karakter en het aanzicht van Arcen, met als gevolg een kleinere toeristenstroom. Een kleine percentuele min (maar ook plus), heeft enorme gevolgen voor de gemeentelijke inkomsten, zeker over 100 jaar gezien, aangezien 65% van alle inkomsten van de toeristenbelasting van de gemeente Venlo (zijnde €1,1 Mio jaarlijks) uit Arcen komt. Er heerst dan ook veel onrust over de huidige plannen. Dorpelingen hebben zich daarom verenigd in een Stichting Maasbewoners en een omgevingswerkgroep Dijkversterking Arcen. Deze hebben gezamenlijk een aantal alternatieven bedacht waarvoor een veel hoger draagvlak bestaat dan de plannen die Rijkswaterstaat hanteert.

Wat betreft de dijkhoogte die het Waterschap hanteert zijn de stichting Maasbewoners Arcen en omgevingswerkgroep Dijkversterking Arcen ervan overtuigd dat de thans berekende dijkhoogte, 18.12 meter, decimeters lager kan. Hierin worden ze gesteund door TNO en enkele hoogleraren op dit gebied. Waterschap heeft gekozen om zekerheid op zekerheid op zekerheid te stapelen. Ze kiezen verder voor het strengste klimaatscenario en worden toekomstige rivier verruimende maatregelen niet meegenomen, om maar een paar voorbeelden te noemen. Met andere, ook verantwoorde keuzes, kunnen de dijken lager.

Daarnaast is er naast de voorkeur van het WL (een harde kering met glas) een alternatief voor het type dijk: een zelfopdrijvende dijk. Dit type dijk is naar het schijnt weliswaar enkele miljoenen duurder (dit wordt momenteel nog onderzocht), echter dit levert aanzienlijke besparingen op vanwege het behoud van karakter van het aanzicht van Arcen met als gevolg een positieve impuls voor het toerisme in Arcen. Daarnaast zullen kostbare procedures van burgers/aanwonenden in geval van toepassing van dit type dijk stukken lager uitvallen. Ook zorgt de zelfopdrijvende dijk voor een veel betere inpassing in het landschap, nota bene één van de twee doelstellingen van het WL / De Provincie.

Zo ook bij de LOB van Gennep heeft de stuurgroep ervoor gekozen om drie varianten verder te gaan onderzoeken, waarbij de variant met de schuif constructie bij de burgers en bedrijven in de LOB van Gennep, (Milsbeek, Plasmolen, Ven-Zelderheide, Ottersum, Middelaar) op bijzonder weinig draagvalk kan rekenen, waarom meer en hoger als nodig is? Ze kiezen verder voor het strengste klimaatscenario en worden toekomstige rivier verruimende maatregelen niet meegenomen, om maar een paar voorbeelden te noemen. Met andere, ook verantwoorde keuzes, kunnen de dijken lager.

Vragen aan GS ( samen met het CDA):

  1. Deelt u onze mening dat we moeten streven naar een zo laag mogelijke, maar toch veilige dijkhoogte? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke wijze wil GS hier actie op ondernemen?
  2. Wil het college zich hard maken bij zowel Rijkswaterschap als het waterschap Limburg om deze alternatieven serieus mee te nemen in de uiteindelijke keuze van dijkverzwaring? Zo nee waarom niet?
  3. Een van de alternatieven is het concept van Self Closing Flood Barries. De zogenaamde zelfregulerende waterkeringen. Bij dit concept – dat al wereldwijd wordt toegepast- zorgt rijzend water ervoor dat de barrière automatisch omhoogkomt. In rustpositie is de barrier onzichtbaar en zit volledig in een goot in de grond. Wanneer een overstroming komt dan drijft de keerwand direct omhoog door het stijgende waterniveau en biedt zo een volledige bescherming voor het achterland. Het concept wordt al in Nederland gebruikt, in een kering van 300 meter, in de stad Spakenburg. Is de provincie bekend met dit concept? Zo ja wil de provincie zich hard maken om dit concept ook in Limburg, op plekken die te maken hebben met leefbaarheid, toe te laten passen?
  4. Kunnen wij van de provincie verwachten dat ze erop toeziet dat de ruimtelijke kwaliteit er niet op achteruit gaat? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe wilt u dit gaan doen?
  5. De minister heeft onlangs bij een werkbezoek aan de maaswerken aangegeven dat de keuzes die zij wil maken moeten kunnen rekenen op breed draagvlak bij de bevolking. Onder andere de schuif variant bij de Lob van Gennep, die door de stuurgroep verder wordt onderzocht, roept juist heel veel weersstand op bij bedrijven en bewoners van het gebied.  Moet deze schuifvariant wel verder onderzocht worden gezien het nut en noodzaak hiervan mede in relatie tot de uitgangspunten van de minister?  Wat vindt het college van GS hiervan?  En waarom?
  6. Waarom zou het veiligheidsniveau/overstroming eis voor de Lob van Gennep vele malen hoger moeten zijn als alle andere dijklichamen in Limburg? Wat is het nut en noodzaak?
  7. Welke varianten van de drie, bij de LOB van Gennep, die de stuurgroep verder laat onderzoeken, zijn volgens het college van GS noodzakelijk om te voldoen aan de eisen die ervoor staan en voldoende veiligheid bieden zoals elders langs de Maas in Limburg?
  8. Veder is er voor een groot deel van de bewoners in de Lob van Gennep geen schaderegeling mogelijk bij overstroming omdat ze in een retentie gebied wonen, veelal onwetend bij aankoop. Dus als het gebied overstroomt is er voor hen geen schaderegeling mogelijk. Voor de burgers, bedrijven en voor ons onacceptabel! Wat vindt het college van GS hiervan? Op welke manier gaat het college van GS dit probleem oplossen?
  9. Tevens zullen de onroerende zaken in dat hele gebied Lob van Gennep  met een enorme waarde daling te maken krijgen als de “schuif’’ variant doorgaat en mogelijk zelfs onverkoopbaar worden. Wat is de mening van GS hierover? En op welke manier kan dit probleem opgelost worden?

 

 

Graag zien wij de vragen beantwoord binnen de daarvoor gestelde termijn.

 

Thea Jetten                            Johan Geraats

GroenLinks                             CDA