We worden getroffen door de ergste crisis sinds de Tweede Wereldoorlog. Deze wereldwijde pandemie raakt letterlijk iedereen, maar vooral mensen met een kwetsbare gezondheid. En dat zijn vooral onze ouderen. Limburg is samen met Brabant de zwaarst getroffen provincie. En dan hebben we het alleen nog maar over de gezondheid. Maar ook op economisch en sociaal vlak staan we voor grote uitdagingen. Trekken we het nog breder, dan staat het hele leven van heel veel mensen totaal op zijn kop.

Wat GroenLinks met genoegen ziet is dat de crisis ook het beste in mensen naar boven brengt. Je ziet tal van initiatieven om de eenzaamheid te bestrijden, voor elkaar te zorgen, een boodschap doen voor die die dat niet kunnen. En hoe moeilijk ook: het overgrote deel van de Limburgers houdt zich keurig aan de richtlijnen van het RIVM. Extra wil ik hier de mensen noemen die werken in de zorg, de schoonmaak, de logistiek, het onderwijs en al die andere sectoren en mensen die doorwerken in deze crisis.

Ik wil hier ook de provincie als organisatie een compliment maken hoe zij omspringt en omgaat met haar personeel. De provincie toont zich een sociale werkgever. Het is de vraag of dat voorbeeld door alle werkgevers in Limburg gevolgd wordt. We zijn blij met het antwoord van het College op vragen van de PvdA dat VDL bij Nedcar haar verantwoordelijkheid voor het personeel neemt, ook als ze in tijdelijke dienst zijn of als ZZP’er werken. We zijn benieuwd naar andere organisaties. Heeft het College signalen gekregen dat er organisaties zijn waar personeel in tijdelijke dienst ontslag heeft gekregen, ondanks de instelling van het noodfonds voor bedrijven?

Ik noemde net al in mijn inleiding dat de crisis economische én sociale gevolgen heeft. We vinden dat de aandacht van het College vrijwel geheel gericht is op het beperken van de economische schade en vooruitlopen op herstel na afloop van de crisis. Zo wordt er nu al samengewerkt om in de sector toerisme en recreatie, die inderdaad zeer hard getroffen is, in het najaar een inhaalslag te maken door gerichte marketing. Hierbij willen we nog wel speciale aandacht vragen voor dierentuinen en dierenopvang. Heeft GS deze in beeld en worden die meegenomen in steunmaatregelen?

Die focus en pro-actieve houding op economie zouden we ook graag zien bij andere beleidsterreinen. In de ogen van GroenLinks komen die er wat mager af, met name cultuur en sociaal.  Zou het geen goed idee zijn om een fonds in te stellen ter ondersteuning van sociale initiatieven? Wat betreft sociaal beleid van de provincie heeft GroenLinks voorafgaande aan dit debat schriftelijke vragen ingediend over o.a. de voedselbanken, toename armoede, huiselijk geweld en het eventueel herzien van de vastgestelde beleidskaders, met name bij de sociale agenda. Die antwoorden zijn al binnen, wauw! En de antwoorden van het College in deze stemmen tevreden. Waarvoor dank.

Bij het cultuurbeleid zouden we ook graag een meer pro-actieve houding willen zien. De cultuurfondsen krijgen 300 miljoen extra van het rijk. Een deel daarvan is bestemd voor cruciale instellingen in de regio.

  1. Welke instellingen beschouwt het college als cruciaal voor Limburg? GL kan zich voorstellen dat dat een aantal musea, theatergroepen of productiehuizen zijn.
  2. Is de provincie bereid om aan de voorwaarden van het rijk te voldoen dat ook provincies en gemeentes extra steun moeten geven aan deze instellingen. Met andere woorden is de provincie bereid om de co-financiering op zich te nemen?
  3. Het onzichtbare culturele leven. Het rijke Limburgse culturele leven speelt zich grotendeels buiten de cruciale instellingen in Limburg af, namelijk in verenigingen, muziekkorpsen, schutterijen. In hoeverre houdt GS rekening met dit deel van de cultuursector en kunnen deze organisaties in nood een beroep doen op de provincie?

We zijn nu een paar weken onderweg en in die tijd lag de prioriteit vooral op het behandelen van de ernstig zieken en het overeind houden van de gezondheidzorg, met name de IC capaciteit. Tot onze grote schrik werden we deze week overvallen met het bericht dat in Mook en Middelaar een pas gestart verpleeghuis ontruimd moest worden omdat een groot deel van het personeel besmet bleek en ziek was geworden. Naar nu blijkt is de verdeling van de beschermingsmiddelen in eerste instantie gericht op crisisbestrijding en krijgen we steeds meer berichten over de ernstige situatie in de thuiszorg en de verpleeg- en verzorgingsinstellingen. Het aantal besmettingen en helaas ook het aantal sterfgevallen hier is schokkend! In hoeverre let de gouverneur in zijn rol als bestuursorgaan op een eerlijke verdeling van de beschikbare beschermingsmiddelen? En worden werkgevers daarop aangesproken? Want op dit moment speelt zich de tweede golf af in deze genoemde instellingen en bij de meest kwetsbare mensen. Dus helaas ziet het er naar uit dat deze crisis nog lang niet voorbij is en dat we hier nog een hele tijd mee geconfronteerd zullen worden.

Dat brengt mij bij de toekomst. Deze crisis noopt tot reflectie, hoe nu verder. Zoals ook al de gouverneur eerder heeft aangegeven moeten we echt nadenken hoe we met onze aarde moeten omgaan. Uiteraard wil GroenLinks hier graag een bijdrage aan leveren.

Thea Jetten